Gezicht op de Abdij van Middelburg

Veiling Atelier Cornelis Springer, Fred Muller Amsterdam, 1-2 december 1891, lot 202 (twintig tekeningen van Middelburg, w.o. de Abdij)
Venduehuis Rotterdam, 7 april 1960
Collectie Groenenberg
Collectie van de schilder Willem Brinkman (1911-1983), Schipluiden
Veiling Bonhams Londen, British and European Art, 9 juni 2015, lot 169
Particuliere collectie

Deze tekening staat aan de basis van het olieverfschilderij dat Springer een jaar later, in 1858, voltooide. Het schilderij is – zoals te doen gebruikelijk bij Springer – op vrijwel dezelfde maat uitgevoerd als de compositieschets. Ook in Springers tijd werden zijn tekeningen al verzameld, maar in eerste aanleg dienden ze als studie voor het schilderij. Klanten kozen op basis van de schetsen welk schilderij ze wilden laten schilderen. Bijzonder is dat de schetsen met een grote vaart en virtuoze hand zijn uitgevoerd. Waar Springer heel precies is in zijn olieverfschilderijen – ieder steentje is afzonderlijk weergegeven – daar permitteert hij zich in zijn tekeningen meer vrijheden en artistiek gevoel. Ze zijn soms bijna impressionistisch te noemen.

Vergelijken we de tekening en het schilderij, dan zien we dat Springer kleine wijzigingen heeft aangebracht in de architectuur en de figuren. Dit is geen ongebruikelijk gegeven. Ofschoon topografische herkenbaarheid belangrijk was, schroomde Springer niet om de werkelijkheid hier en daar naar eigen inzicht te verfraaien.